Podstawowa różnica między oboma typami magazynów
Magazyn wysokiego i magazyn niskiego składowania różnią się głównie wysokością użytkową przestrzeni oraz sposobem rozmieszczania towaru na półkach. W pierwszym przypadku hala pozwala na budowę konstrukcji sięgającej znacznie wyżej niż zasięg ręki pracownika, w drugim produkt układany jest na poziomie umożliwiającym swobodny dostęp bez specjalistycznego sprzętu. Ta różnica w pionie przekłada się na odmienny dobór wózków, systemów bezpieczeństwa i sposobu zarządzania przestrzenią. Wybór między jednym a drugim rozwiązaniem wynika z profilu asortymentu, rotacji zapasów i możliwości finansowych firmy.
Konstrukcja hali i jej wpływ na funkcjonowanie magazynu
Magazyn wysokiego składowania wymaga mocniejszej podstawy nośnej, odpowiednio wzmocnionej podłogi oraz dachu dostosowanego do większej kubatury powietrza do ogrzania lub wentylacji. Sięgające wysoko konstrukcje regałowe często stają się integralną częścią samego budynku, co widać w halach typu rack supported, gdzie to one podpierają elewację i dach. W wersji niskiej wszystko jest prostsze, hala nie musi być projektowana pod kątem obciążeń generowanych przez wielopoziomowe ustawienie, a sama inwestycja wychodzi niżej. Z tego powodu decyzja o typie hali zapada już na etapie planowania budynku, a nie dopiero przy zakupie wyposażenia. Więcej o samej konstrukcji i podziale takich hal znajdziesz we wpisie o tym, czym jest magazyn wysokiego składowania.
Sposób składowania towaru
W wariancie niskim dominuje układ rzędowy z bezpośrednim dostępem do każdej palety, co sprawdza się przy dużej rotacji asortymentu i częstym kompletowaniu zamówień. Wersja wysoka korzysta za to z gęstego ustawienia półek, w tym systemów wjazdowych czy przesuwnych, gdzie podjazd do części ładunku jest ograniczony na rzecz maksymalnego wykorzystania kubatury. Oba modele mają swoje miejsce zastosowania zależnie od tego, czy priorytetem jest szybkość pobrania produktu, czy upakowanie przestrzeni. Różnice między podejściem rzędowym i blokowym opisane są szerzej w artykule o porównaniu metod składowania w magazynie. Ten dobór przekłada się też na łatwość wdrożenia zasad FIFO czy FEFO, które tłumaczy wpis o technikach składowania w magazynie.
Rodzaje konstrukcji nośnych
- Niskie konstrukcje paletowe – dostęp z poziomu podłogi lub niewielkiej platformy, szybka obsługa manualna.
- Konstrukcje wysokiego składowania – rozwiązania wielopoziomowe wymagające wózków z podnoszeniem na dużą wysokość.
- Elementy przejezdne i wjazdowe – stosowane w obu typach magazynów, ale częściej spotykane przy wysokim ustawieniu ze względu na gęstość.
- Rozwiązania typu mezzanine – pośredni model łączący cechy obu wariantów, popularny przy ograniczonej powierzchni działki.
Sprzęt do obsługi magazynu
Wariant niski obsługują zazwyczaj platformy paletowe ręczne lub elektryczne oraz podnośniki o niewielkim zasięgu, które nie wymagają od operatora dodatkowych uprawnień na dużą wysokość. Wersja wysoka wiąże się z koniecznością użycia sprzętu systemowego, jednostek wjazdowych czy urządzeń z kabiną podnoszoną razem z pracownikiem, co zwiększa wymagania co do kwalifikacji personelu i koszt eksploatacji floty. Dobór odpowiedniej maszyny do typu zabudowy i poziomu ułożenia ma wpływ na bezpieczeństwo załogi i tempo kompletacji. Zestawienie typów i zastosowań takiego osprzętu znajdziesz w tekście o wózkach jezdniowych w magazynach.
Bezpieczeństwo i przepisy wewnętrzne
Wysoka zabudowa zwiększa ryzyko związane z upadkiem ładunku z góry, dlatego obiekty tego typu wymagają dodatkowych siatek zabezpieczających, barier antykolizyjnych i systemów sygnalizacji świetlnej przy wjeździe między ciągi półek. Niski model generuje mniej takich zagrożeń, ale nie zwalnia z podstawowych zasad oznakowania dróg komunikacyjnych i stref przechowania. W obu przypadkach liczy się przeszkolenie personelu i regularna kontrola stanu technicznego całej infrastruktury. Przy wątpliwościach dotyczących wymogów bezpieczeństwa dla danego obiektu najlepiej skonsultować się z rzeczoznawcą BHP lub inspektorem nadzoru budowlanego, który oceni warunki panujące w konkretnej hali.
Zastosowania w praktyce
Pierwszy typ sprawdza się tam, gdzie liczy się gęstość przechowywania przy ograniczonej powierzchni działki, na przykład w centrach dystrybucyjnych sieci handlowych czy u producentów z dużym wolumenem jednorodnej palety. Drugi lepiej odpowiada potrzebom firm z szerokim asortymentem i częstą rotacją, gdzie szybkość kompletacji zamówień jest ważniejsza niż maksymalne upakowanie przestrzeni. Branża spożywcza czy e-commerce z dużą liczbą drobnych pozycji częściej wybiera ten drugi układ lub rozwiązanie mieszane, a logistyka paletowa i produkcja przemysłowa skłaniają się do zabudowy pionowej. Sposób zagospodarowania przestrzeni w obu przypadkach opisuje też wpis o tym, jak maksymalnie wykorzystać kubaturę magazynu.
Wskazówka: przed wyborem typu obiektu dobrze policzyć realny wydatek na obsługę w przeliczeniu na metr kwadratowy, a nie tylko koszt wzniesienia hali – wersja wysoka bywa droższa w eksploatacji, mimo niższej ceny działki.
Koszty inwestycji i eksploatacji
Budowa obiektu wysokiego typu pociąga za sobą wyższe wydatki na konstrukcję, droższy sprzęt transportowy i bardziej skomplikowane systemy przeciwpożarowe dopasowane do poziomu zabudowy. Rozwiązanie niskie wychodzi korzystniej na etapie inwestycji, ale potrzebuje większej powierzchni działki, co w gęsto zabudowanych lokalizacjach podnosi cenę gruntu. Decyzja o wyborze modelu często wiąże się też z pytaniem, czy hala ma mieć jeden poziom czy składać się z kilku kondygnacji, co szerzej opisuje artykuł o magazynie parterowym, jednopiętrowym czy wielokondygnacyjnym. Firmy, które nie są gotowe na wzniesienie własnego obiektu, mogą rozważyć najem przestrzeni dopasowanej do swoich potrzeb, co omawia tekst o wynajmie powierzchni magazynowej.
Jak wybrać odpowiedni typ magazynu
Wybór zależy od kilku czynników, które trzeba ocenić łącznie, a nie pojedynczo. Liczy się wielkość działki, charakter towaru, tempo rotacji zapasów i budżet przeznaczony na inwestycję oraz flotę wózków. Firma z ograniczoną powierzchnią i dużym wolumenem jednorodnej palety skorzysta na rozwiązaniu pionowym, a ta z szerokim asortymentem i potrzebą szybkiej kompletacji lepiej wypadnie przy niskim ustawieniu półek. Przy projektowaniu rozmieszczenia wewnętrznego pomocna bywa też wiedza o tym, czym jest układ technologiczny magazynu, bo to on decyduje, czy wybrany model da się sprawnie wdrożyć w istniejącej hali.
