W wielu działalnościach niezbędny jest magazyn. Jak dobrać go do rodzaju prowadzonej działalności?
- Podział funkcjonalny magazynów
- Typy konstrukcyjne obiektów magazynowych
- Lokalizacja obiektu magazynowego
- Dopasowanie magazynu do zadań operacyjnych
Podział funkcjonalny magazynów
Magazyny można podzielić ze względu na funkcje, jakie pełnią w łańcuchu dostaw. Magazyny celne służą do magazynowania towarów do czasu zwolnienia przez służbę celną. Pod opieką służb celnych znajdują się też magazyny konsygnacyjne — materiały w nich składowane należą do dostawcy do momentu wydania ich z magazynu. W magazynach dostawczych gromadzi się, kompletuje i wydaje towary w określonej kolejności zgodnie z procesem magazynowania.
Magazyny produkcyjne i przemysłowe to obiekty dedykowane zarówno do zaopatrzenia, jak i składowania półfabrykatów czy gotowych wyrobów. W magazynach rozdzielczych gromadzi się towary pochodzące od różnych producentów i kompletuje asortyment dla handlu detalicznego. Magazyny przeładunkowe natomiast, ulokowane w portach i na stacjach węzłowych, to miejsca, w których przechowuje się towary przeznaczone do przeładowania z jednego środka transportu na drugi. Szczególną rolę pełnią magazyny centralne odpowiedzialne za dystrybucję do całej sieci odbiorców.
Typy konstrukcyjne obiektów magazynowych
Ze względu na konstrukcję budynku magazynowego wyróżniamy kilka rodzajów. Magazyn otwarty to niezadaszone miejsce składowania zlokalizowane na zewnątrz. Ten typ magazynu jest zdecydowanie najtańszy w utrzymaniu, ale nadaje się do składowania jedynie tych towarów, które są odporne na działanie warunków atmosferycznych, na przykład kontenerów transportowych lub materiałów budowlanych. Więcej o tym rozwiązaniu możesz przeczytać w artykule poświęconym organizacji pracy w magazynie otwartym.
Magazyn półotwarty to wiata zaopatrzona w nie więcej niż trzy ściany. Służy do składowania towarów wymagających ciągłego przepływu powietrza, albo takich, które są odporne na temperaturę, ale nie na inne warunki atmosferyczne. Przykładowe towary składowane w magazynach półotwartych to worki z cementem i wyroby ceramiczne.
Magazyn zamknięty to w pełni zabudowana hala magazynowa. Towary, jakie się w nim składuje, są nieodporne na warunki atmosferyczne i wymagają spełnienia odpowiednich warunków przechowywania, takich jak określona wilgotność czy kontrolowana temperatura powietrza. W zależności od liczby kondygnacji możemy mówić o obiektach parterowych, jednopiętrowych lub wielokondygnacyjnych.
Możemy wyróżnić jeszcze magazyny specjalne, które spełniają dodatkowe wymogi związane ze specyfiką przechowywanych towarów. Są to na przykład magazyny do przechowywania niebezpiecznych materiałów oraz chłodnie i magazyny wymagające odpowiedniej atmosfery. Do tej kategorii zaliczają się także obiekty wyposażone w zaawansowane systemy automatyki.
Lokalizacja obiektu magazynowego
Przy wyborze magazynu lokalizacja powinna być jedną z najistotniejszych kwestii branych pod uwagę. To od niej zależy możliwości dystrybucji i odbioru składowanych towarów. W przypadku firmy obsługującej klientów lokalnych albo prowadzącej sprzedaż wysyłkową tylko na niewielką skalę najlepiej wybrać magazyn zlokalizowany niedaleko od głównej siedziby firmy. Inaczej jest w przypadku dużych firm, które obsługują klientów z całej Polski lub nawet poza jej granicami. W takim wypadku najdogodniej jest wybrać magazyn zlokalizowany w pobliżu autostrad i większych węzłów komunikacyjnych.
Warto też zwrócić uwagę na otoczenie magazynu — czy w pobliżu nie ma zlokalizowanych innych hal magazynowych? W takiej sytuacji i przy wąskiej drodze dojazdowej może się okazać, że przepustowość drogi jest zmniejszona, co będzie utrudniać pracę magazynu. Przed podjęciem decyzji o lokalizacji konieczna jest również analiza infrastruktury technicznej oraz dostępności mediów niezbędnych do funkcjonowania obiektu.
Dopasowanie magazynu do zadań operacyjnych
Już na etapie decyzyjnym trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, jak powinien wyglądać układ magazynu, by praca mogła przebiegać bez utrudnień podczas ładunku i rozładunku towaru. Trzeba też zastanowić się nad niezbędnym wyposażeniem magazynu i nad tym, czy powierzchnia spełnia wymogi konieczne, by zapewnić płynność logistyczną.
Kluczowe znaczenie ma dobór odpowiedniego systemu składowania — w zależności od charakteru działalności może to być składowanie paletowe, regałowe wysokiego składowania czy rozwiązania automatyczne. Warto również uwzględnić specyfikę obsługiwanych towarów — ich gabaryty, ciężar, wymagania dotyczące temperatury oraz częstotliwość rotacji. Decyzje te wpływają bezpośrednio na efektywność operacyjną i koszty eksploatacji obiektu magazynowego.
